Άρθρα

Του Κωνσταντίνου Ζέρβα*

Ήμουν στο Βερολίνο στην αποστολή του Δήμου Θεσσαλονίκης στο πλαίσιο της ελληνογερμανικής συνεργασίας για την αυτοδιοίκηση. Είχαμε την ευκαιρία να πραγματοποιήσουμε επαφές με πολιτικούς αξιωματούχους, διοικητικά στελέχη κρατικών και δημοτικών φορέων, επιχειρήσεων, ανθρώπους του πολιτισμού, απλούς πολίτες. Οι άνθρωποι της αυτοδιοίκησης προσπαθούμε να στήσουμε μια γέφυρα μεταξύ του αναπτυγμένου Βορρά και του φτωχού και απελπισμένου –πλέον- Νότου, υπερβαίνοντας τα στάσιμα και βαθιά νερά της κεντρικής διοίκησης και της απίστευτης γραφειοκρατίας της. 

Πρώτη διαπίστωση: Η καλή και ειλικρινής διάθεση των Γερμανών εταίρων, οι οποίοι σε όλο το φάσμα των ιδιοτήτων τους βλέπουν ιδιαίτερα θετικά -φαντάζομαι για διαφορετικούς λόγους ο καθένας- την προσπάθεια εξόδου από την κρίση. Κρίση η οποία βέβαια κρίνεται με όρους που σε μεγάλο βαθμό η ίδια η Γερμανία θέτει. Κανείς πάντως δεν ήταν αυστηρός, κακός ή αναιδής. Έγιναν πολλές εποικοδομητικές συναντήσεις με καλόπιστους και ορεξάτους (με την καλή έννοια) εταίρους.

Δεύτερη διαπίστωση: Υστερούμε αφάνταστα σε υποδομές,  οργάνωση, εξειδίκευση και κυρίως σε παιδεία. (Και έρχεται διαρκώς το αμείλικτο ερώτημα τί χτίζαμε στις εποχές των κρασιών και λουλουδιών, και τί μπορούμε να δημιουργήσουμε σήμερα στην εποχή της ξηρασίας).

Συζητώντας τις πιθανές συνεργασίες μετεκπαίδευσης, μεταφοράς τεχνογνωσίας, επενδύσεις με καθεστώς αυστηρής επιτήρησης, ένιωσα σα να ζούσα μέρες του ’20 ή του ’60. Ότι ήμουν μέρος ενός νέου σχεδίου σωτηρίας του Μόργκενταου ή του Μάρσαλ. Ίσως, βέβαια, αυτό δεν πρέπει να μας ενοχλεί. Κάθε αναδημιουργία είναι θετική, γεννά το καινούριο πάνω στο παλιό που έχει παρακμάσει και πεθαίνει. Το θέμα είναι ποιος και πώς θα διαχειριστεί το καινούριο. 

Το υπάρχον πολιτικό και διοικητικό προσωπικό, τολμώ να πω και το μεγάλο μέρος της διανόησης αλληλοκατηγορείται στο ποιος έφταιξε περισσότερο ή λιγότερο. Ακούμε διαρκώς πολύ καλές περιγραφές της κρίσης, ποιός και τι έφταιξε. Αλλά δεν ακούμε πουθενά προτάσεις που δίνουν προοπτική.

Η Ε.Ε. αποτελεί ένα γραφειοκρατικό σύστημα ανθρώπων χωρίς όραμα και χωρίς τα ανακλαστικά της υπέρβασης, και η Ελλάδα μία χώρα με γερασμένους και αναποτελεσματικούς θεσμούς. Χρειάζεται μια θεσμική, μια βαθιά αλλαγή, στο Σύνταγμα, στη Δικαιοσύνη, στη διαχείριση, στην κοινωνία. Να σχεδιάσουμε και να πραγματοποιήσουμε το αύριο με βάση τί πρέπει και μπορεί να γίνει και όχι τί θα μπορούσε να γίνει.

Δε ξέρω αν κάτι τέτοιο απαιτεί έναν ή πολλούς ηγέτες, ή ένα μαζικό κίνημα. Είναι αναγκαία, πάντως, μια κοινωνική συμφωνία για το μέλλον από μια πλειοψηφία που θα την ενοποιεί η κοινή βούληση για θεμελιακές δομικές αλλαγές σε κάθε πυρήνα δημόσιας διοίκησης και εξουσίας. Αλλαγές στη νοοτροπία, στο στόχο, στη διαχείριση. Αυτά προκύπτουν στην καθαρή σκέψη που έχει κανείς για τα πράγματα όταν, έστω και για λίγες μέρες, τα βλέπει από μακριά!

*Αντιδήμαρχος Περιβάλλοντος, Ποιότητας Ζωής και Ελεύθερων Χώρων Δήμου Θεσσαλονίκης