Άρθρα

του Κωνσταντίνου Ζέρβα, kvzervas@gmail.com*

«Ο άνθρωπος μοιάζει με κλάσμα όπου ο αριθμητής είναι ο πραγματικός εαυτός του και ο παρονομαστής η ιδέα που έχει για τον εαυτό του. Όσο μεγαλύτερος ο παρονομαστής, τόσο μικρότερη η αξία του κλάσματος. Και όσο ο παρονομαστής διογκώνεται προς το άπειρο, τόσο το κλάσμα τείνει προς το μηδέν».

Η παραπάνω ρήση αποδίδεται στον Ρώσο συγγραφέα Λέων Τολστόι. Θέλησε να καταδείξει την εγωιστική πλευρά της ανθρώπινης φύσης που βαυκαλίζεται μεγαλεία ανώτερα των δυνατοτήτων της. Στην περίπτωση της πολιτικής διαχείρισης μας θυμίζει τη στείρα εμμονή για δόξα κι εξουσία χωρίς αποτελεσματικότητα. Περιγράφει τον ηγέτη που ο χρόνος δε τον βοηθά στη γνώση και στην αυτογνωσία, δεν μαθαίνει από τα λάθη του αλλά προοδευτικά τα επαναλαμβάνει, διχάζει χωρίς να παράγει και έχει έγνοια μόνο τη διατήρηση της εξουσίας.

Η 2η θητεία έχει ιδιαίτερα χαρακτηριστικά. Η φρεσκάδα και η δυναμική της 1ης θητείας μπορεί να δώσει τη θέση της στην κόπωση και την εσωστρέφεια. Χτίζονται τείχη από αυλικούς και λαμβάνονται αποφάσεις πίσω από κλειστές πόρτες. Ο λόγος δε δίνει τη θέση του στο έργο. Η αίσθηση της αλήθειας και της πραγματικότητας χάνονται. Εμφανίζονται παντού εχθροί, ακόμη και μεταξύ συντρόφων και συνοδοιπόρων.

Κι όμως, το προνόμιο της δεύτερης θητείας θα έπρεπε να είναι η ωριμότητα. Ο έμπειρος διαχειριστής της εξουσίας γνωρίζει τα προβλήματα, τις διαδικασίες και τα εργαλεία που έχει στα χέρια του.

Δεν αναλώνεται σε υποσχέσεις αλλά κάνει πράξεις τις δεσμεύσεις και προτάσεις του. Δε στελεχώνει τις πρωτοβουλίες του με αυλικούς αλλά με ικανούς συνεργάτες. Η αυτοπεποίθηση, ως αποτέλεσμα της επιβράβευσης της 1ης θητείας του, τον βοηθά να σκέφτεται σοφότερα και ανοιχτόκαρδα. Εφαρμόζει και υλοποιεί οράματα και σχέδια. Δεν ψάχνει το πώς και το ποιοι, αλλά το πότε.

Διαφορετικά εκθέτει τον εαυτό του και καταδικάζει τον τόπο του στη φθορά. Και δυστυχώς, τη φθορά αυτή δεν την αντιλαμβάνονται, πιστεύοντας ότι χρειάζεται περισσότερος, ίσως και ισόβιος, χρόνος. 

Από την άλλη πλευρά, υπάρχουν λαμπρά παραδείγματα στην ελληνική και παγκόσμια ιστοριογραφία που κατάφεραν στη δεύτερη θητεία τους να διαπρέψουν. Πολιτικοί που την επόμενη κιόλας μέρα της αποχώρησης τους ο λαός είχε ήδη εκτιμήσει ή, σε πολλές περιπτώσεις, νοσταλγήσει την περίοδο της εξουσίας τους. Πρόσφατο παράδειγμα ο Μπαράκ Ομπάμα με την ολοκλήρωση ενός κοινωνικού προγράμματος και μιας καινοτόμου εξωτερικής πολιτικής.

Γιατί τελικά στην πολιτική, όπως και στη ζωή, το ζητούμενο είναι το έργο που αφήνεις πίσω σου. Η υστεροφημία που θα συνοδεύει την, ούτως ή άλλως πεπερασμένη, περίοδο της εξουσίας.

Αλλά οι οινοπαραγωγοί γνωρίζουν -ίσως καλύτερα από τον καθένα- ότι είναι το καλό κρασί που με το χρόνο ωριμάζει και γίνεται καλύτερο. Η κακή ποιότητα είναι άμεσης κατανάλωσης γιατί με το χρόνο γίνεται ξύδι. Πολλοί μπορεί να μην το ξέραμε στην αρχή, αλλά η πορεία δείχνει στον καθένα μας πως κάποια πράγματα δε θα γίνουν ποτέ όσο καλά τα πιστεύαμε!

* Ο Κωνσταντίνος Ζέρβας είναι Δημοτικός Σύμβουλος και πρώην Αντιδήμαρχος του δήμου Θεσσαλονίκης