Η μικρή ή μεγάλη παραβατική συμπεριφορά μας

Άρθρο στον Αγγελιοφόρο της Κυριακής (26/8/2012) Πολλά κι ενδιαφέροντα συμπεράσματα μπορεί να βγάλει κάποιος από όσα συνέβησαν πρόσφατα στην κοσμοπολίτικη Υδρα με αφορμή τον έλεγχο του ΣΔΟΕ σε ψαροταβέρνα της περιοχής, εις επήκοον τουριστών υψηλού επιπέδου από την Ελλάδα και το εξωτερικό. Μέσα από κινηματογραφικής έμπνευσης σκηνές, όπου οι κομπάρσοι γίνανε πρωταγωνιστές με το «έτσι θέλω», αποκαλύφθηκαν στοιχεία της κοινωνικής αντίληψης και συμπεριφοράς μας στη διεθνή κοινή γνώμη, αλλά κυρίως στον… καθρέφτη μας. Αποκαλύφθηκε πόσο απρόθυμο είναι ένα μεγάλο μέρος της κοινωνίας μας να αποδεχθεί το αυτονόητο, δηλαδή την εφαρμογή του νόμου. Οχι απλώς δεν αποδέχεται τους κανόνες δικαίου, όταν αυτοί δεν τον συμφέρουν, αλλά εξεγείρεται επί δικαίων και αδίκων και αυτοδικεί υπερασπιζόμενο το δικαίωμα στο βόλεμα και στην παρανομία. Αυτοί και πολλοί άλλοι συμπολίτες μας απαιτούν τη δικαιότερη κατανομή των βαρών για τα 11,7 δισ. Ολοι θεωρούν άδικο να πληρώνουν πάντα τα χαμηλά εισοδήματα και όσοι δεν φοροδιαφεύγουν (υπάρχουν και τέτοιοι!). Συγχρόνως επιθυμούν τις βέλτιστες υπηρεσίες από το Δημόσιο (δωρεάν παιδεία και περίθαλψη, αξιοπρεπείς μισθούς και συντάξεις, υποδομές). Από την κερκίδα με φανατισμό κάνουν τον προπονητή, αλλά ως παίκτες στα δύσκολα πετάνε την μπάλα στην κερκίδα. Για όλα φταίει ο διαιτητής και οι «στημένες» διαδικασίες, εμφανίζοντας εαυτούς μονίμως αδικημένους. Αποκαλύφθηκε, επίσης, ποιες είναι οι προθέσεις των πολιτικών παρατάξεων. Επεσαν προσωπεία πολλών από αυτούς που κρύβονται πίσω από εύκολες και εύπεπτες αντιμνημονιακές κορόνες. Ξεσκεπάστηκε ο δήθεν «προοδευτισμός» ορισμένων που εδώ και χρόνια στέκουν τροχοπέδη σε κάθε προσπάθεια για να αλλάξει κάτι προς το καλύτερο, κηρύσσοντας διαρκώς «ανένδοτους» για τη διατήρηση «κεκτημένων». Πώς να ερμηνεύσει ο ψύχραιμος παρατηρητής το γεγονός ότι κάθε φορά που το κράτος πετυχαίνει να κάνει σωστά τη δουλειά του, με την τελευταία έστω ικμάδα ισχύος που του έχει απομείνει, δημιουργούνται δυναμικοί θύλακες προάσπισης μικροσυμφερόντων για να αναιρέσουν τη θετική προσπάθεια; Ως κοινωνία εμφανιζόμαστε να θέλουμε ένα σύγχρονο κράτος δικαίου, από το οποίο θα ωφεληθούμε όλοι μας, αρνούμενοι όμως να αναλάβουμε τις ατομικές μας ευθύνες για τη δημιουργία αυτού του κράτους, και να συμμετέχουμε στην επίπονη διαδικασία της μετεξέλιξής μας. Ακόμη και στο κρίσιμο σταυροδρόμι όπου βρίσκεται η χώρα, με το ένα πόδι στην άβυσσο, φαίνεται ότι πολλοί δεν αντιλαμβάνονται τη συνευθύνη τους για την αναστροφή του κλίματος. Δυστυχώς, από τα πρώτα βήματα του ελεύθερου κράτους της Ελλάδας, την εποχή του εκσυγχρονιστή Καποδίστρια, η παραβατικότητα αποτελεί συστατικό στοιχείο της συμπεριφοράς του Ελληνα πολίτη. Είτε πρόκειται για μείζονα συμφέροντα είτε πρόκειται για τοπικά μικροσυμφέροντα, η συντεχνιακή τους υπεράσπιση πάντα κυριαρχεί. Και η πολιτική κάλυψη στην παραβατικότητα αυτή, ομοίως. Με αγαλλίαση στρεφόμαστε στην καταδίκη των μεγαλοπαραβατών, αλλά δεν αντιλαμβανόμαστε ότι και η κατηγορία των παραβατών της καθημερινότητας συνιστά επίσης μεγάλο μέρος του προβλήματος και συμβάλλει στη δημιουργία κλίματος κοινωνικής αδικίας και αναποτελεσματικού κράτους. Αν μέρος της κοινωνίας και του πολιτικού συστήματος συνεχίσουν έτσι οχυρωμένοι στο «ασάλευτο παρόν», όπως εύστοχα επισημαίνει ο Στέλιος Ράμφος, το μέλλον διαγράφεται ζοφερό. Γιατί «...Η εμμονή στο παρόν είναι η ψυχοπαθολογία του προβλήματος (…). Το άτεγκτο, ασάλευτο παρόν είναι περίπου τάφος, έτσι πέθαναν όλες οι κουλτούρες και οι πολιτισμοί που χάθηκαν. Αν το καταλάβουμε αυτό, θα αλλάξει η μοίρα του τόπου μας».





