Άρθρα

Άρθρο στον κυριακάτικο Αγγελιοφόρο (2/9/2012) «Αυτοί (οι Έλληνες) δεν μπορούν να συνεννοηθούν μεταξύ τους οι μεν διαβάλλουν τους δε και όλοι μαζί κάνουν ό,τι μπορούν για να φανούν αφερέγγυοι και αναξιόπιστοι. Δεν είμαι βέβαιος αν μισούν τη ρωμαϊκή διοίκηση περισσότερο από ό,τι επιβουλεύονται ο ένας τον άλλον». Αυτά είναι τα λόγια που απευθύνει στον αδελφό του Κικέρωνα, του σημαντικότερου ίσως φιλέλληνα ρήτορα και πολιτικού της Αρχαίας Ρώμης ο Κόιντος διοικητής της ρωμαϊκής πλέον επαρχίας της Ιωνίας. Γραμμένα τον πρώτο αιώνα π.Χ. θα μπορούσαν να είναι το προοίμιο της κρίσιμης έκθεσης της τρόικας που η Ελλάδα αναμένει τον προσεχή Οκτώβριο! Όπως και τότε, έτσι και τώρα, υπάρχει πάντα μία «Ρώμη» που θέλει να επιβάλλει την αυθεντία και εξουσία της στην ηττημένη ελληνική Μ. Ασία. Ως κυρίαρχος νικητής ο Κικέρων γράφει στον αδελφό του: «Οι θεοί ευλογούν τη Ρώμη και της έχουν αναθέσει την αποστολή να δαμάσει το τραχύ ήθος των υποτελών της και να τους δώσει την ευκαιρία να γευτούν τα αγαθά της πολιτικής οργάνωσης και της πνευματικής ζωής στο πλαίσιο μιας πολιτισμένης κοινωνίας» (παρόμοια αυταρέσκεια με αυτήν της κ. Μέρκελ!). Απέναντι στην επικυρίαρχη συμπεριφορά του κατακτητή οι υποτελείς είχαν «τραχύ ήθος». Ποιος αποδέχεται ασμένως τις ραγδαίες και απότομες αλλαγές στα στρεβλά πλην βολικά καθημερινά του ήθη; Αλλά για τους Έλληνες υπήρχε πάντα ο καλός ο λόγος το καρότο που συνόδευε το μαστίγιο: «Δεν θα διστάσω ποτέ να ομολογήσω ότι το λαμπρό οικοδόμημα της Ρώμης δεν θα μπορούσε να υψωθεί χωρίς τη συμβολή του ελληνικού πολιτισμού και ότι όσα πετύχαμε εμείς οι Ρωμαίοι τα πετύχαμε υιοθετώντας την εκπαίδευση, την τέχνη και τις επιστήμες των Ελλήνων (...). Γι' αυτούς τους λόγους είμαστε σήμερα ηθικά υποχρεωμένοι να αντιμετωπίσουμε τους Έλληνες με το σεβασμό που αρμόζει στη μεγάλη τους Ιστορία και με την πολιτική μας συμπεριφορά να ξεπληρώσουμε κατά κάποιον τρόπο το χρέος μας απέναντι τους» (πόσες ομοιότητες στο λόγο του σημερινού Γάλλου προέδρου Φρανσουά Ολάντ και των φιλελλήνων Ευρωπαίων ηγετών!). Για να συνεχίσει την περιγραφή του: «Πολλοί από αυτούς (τους Έλληνες) έχουν γίνει καιροσκόποι και κόλακες και, όπως διαπίστωσες και μόνος σου, ενώ έχουν ισχνή αίσθηση της σύγχρονης πολιτικής τους κατάστασης διατηρούν ακέραιη την ικανότητά τους να πλατειάζουν και να θεωρητικολογούν με τον πιο άκαιρο τρόπο. Υπήρξα και εγώ ο ίδιος αποδέκτης της ελληνικής επιπολαιότητας και δουλοπρέπειας». Έχετε διαβάσει πιο εύστοχη πολιτική ανάλυση για το πρόβλημα που σήμερα αντιμετωπίζει η Ελλάδα; Έπειτα από σχεδόν 2.000 χρόνια ελάχιστα μάλλον έχουν αλλάξει στη συλλογική μας νοοτροπία και την πολιτική μας κουλτούρα. Ιδιαίτερα στην περίοδο της κρίσης ή της ήττας. Η διαχρονικότητα του κακού εαυτού μας αποτελεί κακό οιωνό για τις πιθανότητες αλλαγής προς το καλύτερο και την προοπτική της βελτίωσης. «Απλούστατα, από έναν ενστικτώδη σεβασμό για όλα εκείνα που επισήμανα στην προηγούμενη επιστολή μου», ολοκληρώνει ο Κικέρωνας «προσπάθησα πάντα να ανακαλύψω τους καλούς έντιμους και αξιοπρεπείς Έλληνες αυτούς που τιμούν την Ιστορία τους. Δεν είναι πάντα εύκολο να τους εντοπίσεις αλλά ασφαλώς υπάρχουν». Συνεπώς ζητούμενο τότε, ζητούμενο και σήμερα: να βγουν μπροστά οι έντιμοι και οι ικανοί. Η γνώση που προκύπτει από τα αρχαία κείμενα είναι ένα αισιόδοξο εγχειρίδιο αυτογνωσίας αν πράγματι θέλουμε πολιτικό σύστημα και κοινωνία να πάμε μπροστά.