Άρθρα

Το άρθρο στον κυριακάτικο Αγγελιοφόρο (30/9/2012)   Το μεταπολιτευτικό μας κράτος χαρακτηρίζεται πλέον από ουσιαστική αδυναμία παροχής υπηρεσιών πρόνοιας. Ουδέποτε βέβαια είχε οργανωθεί άρτια, σήμερα όμως με την οικονομική λαίλαπα που πλήττει τη χώρα, έχει κυριολεκτικά καταρρεύσει λόγω έλλειψης κονδυλίων, αδυναμίας πρόσληψης των κατάλληλων ατόμων που θα το στελεχώσουν, καθώς και του σοκ που έχουν υποστεί οι εργαζόμενοι από τη ραγδαία μισθολογική υποβάθμιση. Ετσι το κράτος αδυνατεί να προσφέρει το στοιχειώδες δίχτυ σιγουριάς στον πολίτη στην περίθαλψη, την εκπαίδευση, τη δημόσια ασφάλεια: τα σχολεία δεν έχουν θέρμανση (κάποια και δασκάλους), παιδιά υποσιτίζονται, τα περιπολικά της Αστυνομίας αλλά και τα απορριμματοφόρα δεν έχουν πετρέλαιο, οικογένειες αντιμετωπίζουν προβλήματα επιβίωσης. Με την οικονομική κατάρρευση να καλπάζει όλο και περισσότεροι πολίτες θα έχουν την ανάγκη υποστήριξης. Δεν είναι η πρώτη φορά που συμβαίνει κάτι τέτοιο στον τόπο μας. Ωστόσο όλες τις προηγούμενες φορές είχε άλλες αιτίες. Ηταν αποτέλεσμα είτε εθνικής καταστροφής είτε παγκοσμίου είτε εμφυλίου πολέμου. Είναι η πρώτη φορά που η κατάρρευση της κρατικής πρόνοιας συναντάται στο δρόμο μιας δημοκρατικής πορείας της χώρας. Παράλληλα, έχει γίνει ανεξέλεγκτο το πρόβλημα της λαθρομετανάστευσης. Η έλλειψη οποιασδήποτε μεταναστευτικής πολιτικής (εγχώριας και ευρωπαϊκής) μετέτρεψε τη χώρα μας σε χώρο υποδοχής απελπισμένων. Η δημόσια ασφάλεια ιδίως στα μεγάλα αστικά κέντρα της χώρας είναι ελλιπής. Μέσα σ’ αυτήν την κατάσταση ο πολίτης οδηγείται σε απελπισία και αβεβαιότητα. Συγχρόνως, η σαθρή σχέση πολίτη και υφιστάμενων πολιτικών κομμάτων μέσω των πελατειακών σχέσεων (η οποία πλέον δεν μπορεί να εξυπηρετηθεί) καθιστά μεγάλο τμήμα πολιτών κομματικά ορφανό και πολιτικά ευάλωτο. Και εκεί καιροφυλακτεί η «αγκαλιά» παρακρατικών σχημάτων με πολιτικό μανδύα. Αυτό που δεν μπορεί να του προσφέρει το οργανωμένο κράτος του το υπόσχονται ομάδες κρούσης, με χαλαρές σχέσεις με το νόμο αλλά και τις ανθρώπινες αξίες. Κάπως έτσι επωάζεται το αβγό του φιδιού, που στο παρελθόν απέφερε τερατογενέσεις. Απογοητευμένοι πολίτες και ξεβολεμένοι τυχοδιώκτες στρέφονται στα άκρα, για τα οποία η Ιστορία αποδεικνύει ότι κάθε φορά που ήρθαν στην εξουσία όχι μόνο δεν έλυσαν τα προβλήματα, αλλά αντιθέτως οδήγησαν στον όλεθρο τις κοινωνίες μέσα από τις οποίες γεννήθηκαν. Δίκτυα τα οποία διαθέτουν ισχυρή οργάνωση όπως η Εκκλησία, ΜΚΟ, κοινωφελή ιδρύματα αλλά και η τοπική αυτοδιοίκηση (η οποία σαφέστατα έχει και πρέπει να έχει αυξημένο ρόλο στον τομέα αυτό) απαλύνουν εν μέρει το πρόβλημα. Η ενίσχυση αυτών των δικτύων αλληλεγγύης έχει εξαιρετική σημασία όχι μόνο για την κοινωνία αλλά και για τη δημοκρατία. Το κράτος οφείλει, ως βασική πολιτική προτεραιότητα, να εξεύρει πόρους και διαδικασίες, να ενεργοποιήσει φορείς και εθελοντές για να καταπραΰνει τα κοινωνικά τραύματα. Αλλιώς, φοβάμαι, η κατάσταση θα καταστεί ανεξέλεγκτη. Το αν η Γ' Ελληνική Δημοκρατία έχει ατυχή κατάληξη, δε σημαίνει ότι πρέπει να απορρίψουμε τις δυνατότητες ανασύνταξής της μέσω υγιών αλλά δημοκρατικά ελεγχόμενων δυνάμεων και διαδικασιών. Η δημοκρατία μέσω των πολιτικών σχηματισμών της είναι αυτή που πρέπει να προτείνει και να εφαρμόσει τις λύσεις. Μέσω ενός new deal, ενός νέου κοινωνικού συμβολαίου, να προσεγγίσουν και πάλι την κοινωνία και να προσφέρουν έξοδο από την κρίση.