Άρθρα

Η αρχή μιας καινούριας χρονιάς σηματοδοτούσε ανέκαθεν απολογισμό και προσδιορισμό νέων στόχων, σε ατομικό και συλλογικό επίπεδο. Ο ερχομός του 2013 βρίσκει τη χώρα σε μία συνέχεια μιας τόσο δύσκολης πορείας, που η ανανέωση στόχων είναι πιο δυσχερής από ποτέ, αφού εκκρεμεί να διασφαλίσουμε τις προϋποθέσεις για την επιτυχία τους, με πρώτη τη διατήρηση του κοινωνικού ιστού. Είναι περίοδος που όλα αμφισβητούνται και επαναξιολογούνται σε μια κοινωνική διεργασία που συντελείται πέρα από τις προθέσεις πολιτικών και οικονομικών συμφερόντων. Μια διεργασία πρωτόγνωρη όσο και η κρίση, που ανατρέπει πολλά από τα έως τώρα δεδομένα. Το τράβηγμα του χαλιού κάτω από τα πόδια της μεσαίας τάξης έχει ήδη δημιουργήσει ρήγματα στην κοινωνία. Ετσι, παρά τα όποια θετικά βήματα ανασυγκρότησης της χώρας, η αντιμετώπιση της επαπειλούμενης κοινωνικής έκρηξης που προκαλούν τα οικονομικά μέτρα είναι εκ των ων ουκ άνευ για την επιτυχία του εγχειρήματος. Εξάλλου, κάθε εθνικό σχέδιο προϋποθέτει την ύπαρξη κοινωνικής συνοχής, αλληλεγγύης και συμμαχίας. Η συνοχή αποτελεί τη βάση κάθε οργανωμένου κράτους δικαίου. Η αλληλεγγύη είναι το «συλλογικό συναίσθημα» που διατηρεί αξίες και πολιτισμό. Η συμμαχία, το «πολιτικό προαπαιτούμενο» που θα εξασφαλίσει τις προϋποθέσεις επιτυχίας. Η δική μας γενιά, εγκλωβισμένη ανάμεσα στις δάφνες της γενιάς του Πολυτεχνείου και την κεκτημένη ταχύτητα της γενιάς της ευημερίας της μεταπολίτευσης, έχει μπροστά της μια μεγάλη πρόκληση. Στην πιο παραγωγική της φάση, καλείται να απαντήσει στο ερώτημα αν θα γίνει αυτή που θα παραδώσει γη και ελπίδα στον εισβολέα. Και, εν τέλει, τι έχουμε να αντιτείνουμε σ’ αυτόν το νέο πόλεμο, στον οποίο ο εισβολέας δεν έρχεται από ξηράς ή από αέρος αλλά μέσω της οικονομίας. Ολα όσα κουβαλάμε ως παραδόσεις και αξίες, όλα όσα έχουμε δημιουργήσει σε υποδομές και οργάνωση είναι αυτά που διατηρούν την αξιοπρέπεια και την περηφάνια μας ως έθνος. Και ακριβώς αυτά θα αποτελούν το ανάχωμα απέναντι στους σύγχρονους εχθρούς. Αλλά και απέναντι σε εγχώριους «σωτήρες» που καραδοκούν, όπως συνέβη και στο παρελθόν, με εθνοσωτήριες παρεμβάσεις, που ξεκίνησαν με κατάλυση δικαιωμάτων και πολυφωνίας και κατέληξαν σε εθνικές τραγωδίες. Το 2013, λοιπόν, ας επαναπροσδιορίσουμε στόχους, ας επιλέξουμε εργαλεία και ανθρώπους, αλλά πρωτίστως ας στραφούμε σε αυτούς που έχουν ανάγκη, τους άνεργους και τους απελπισμένους. Γιατί η απελπισία είναι ο χειρότερος οδηγός για κάθε άνθρωπο, για κάθε πολίτη. Οδηγεί νομοτελειακά στην περιθωριοποίηση, στο έγκλημα, σε ακραίες καταστάσεις. Και η ιστορία μάς διδάσκει ότι κανένα απολυταρχικό καθεστώς δεν επιβλήθηκε χωρίς την αρχική σιωπηρή ή φανερή αποδοχή της κοινωνικής πλειοψηφίας ως αποτέλεσμα παρόμοιων καταστάσεων ανωμαλίας. Η τοπική αυτοδιοίκηση, η Δικαιοσύνη, η Εκκλησία, τα φιλανθρωπικά ιδρύματα, οι σύλλογοι και οι ΜΚΟ μπορούν να παίξουν σημαντικό ρόλο στη διατήρηση του κοινωνικού ιστού. Οπως και τα μέσα ενημέρωσης, τα οποία πλέον παίζουν τον πρωτεύοντα ρόλο επηρεασμού της κοινής γνώμης, του κοινωνικού συναισθήματος και του συλλογικού ηθικού. Η χρονιά που ήδη διανύουμε «ή θα μας γεννήσει ή θα μας πεθάνει» ως έθνος, για να παραφράσουμε τον Οιδίποδα του Σοφοκλή. Θα καταφέρουν, άραγε, οι πραγματικές δυνάμεις προόδου της χώρας να αναγεννήσουν την Ελλάδα ή θα επικρατήσουν οι νοσταλγοί της μεταπολιτευτικής παρακμής;