Άρθρα

Το άρθρο μου στον κυριακάτικο Αγγελιοφόρο (3/3/2013) Η οικονομική κρίση είναι η κορυφή στο παγόβουνο των προβλημάτων της κοινωνίας και, ιδιαίτερα, του οργανωμένου κράτους μας. Οι διαρθρωτικές αλλαγές που δρομολογούνται συνιστούν αναγκαία συνθήκη για οποιαδήποτε αλλαγή προς το καλύτερο. Ωστόσο οι απαραίτητες μεταρρυθμίσεις πρέπει να σηματοδοτηθούν από μια γενναία, εκσυγχρονιστική αλλά και εφαρμόσιμη αναθεώρηση του καταστατικού χάρτη της χώρας. Μετά τις ανούσιες συνταγματικές μεταρρυθμίσεις του 1986, του 2001 και του 2008 που επιχείρησαν να βελτιώσουν το άτολμο Σύνταγμα του 1975, ερχόμαστε σήμερα να συζητήσουμε για τις αναγκαίες τομές στο κορυφαίο επίπεδο του καταστατικού χάρτη της χώρας. Αυτές που θα ξεκινούν από την ηγεσία, θα διαπερνούν τη δημόσια διοίκηση και θα διαχέονται στους πολίτες θέτοντας τις βάσεις για αλλαγή νοοτροπίας. Η πρώτη αλλαγή θα πρέπει να αφορά την ίδια τη μορφή του πολιτειακού μας συστήματος: πώς θα εκλέγεται και ποιες εξουσίες θα πρέπει να έχει ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας; Το Σύνταγμα του '75 επέλεξε την εκλογή του ως προϊόν κομματικής συναλλαγής, του έδωσε περιορισμένες εξουσίες, τις οποίες η αναθεώρηση του '86 εξαφάνισε, καθιστώντας τον εθιμοτυπική παρουσία! Ενα άλλο ζήτημα που άπτεται της λειτουργίας της ίδιας της δημοκρατίας μας είναι ο διαχωρισμός -στην πράξη- της νομοθετικής από την εκτελεστική εξουσία. Η καθιέρωση του ασυμβίβαστου της ιδιότητας βουλευτή - υπουργού, θα αποτελέσει τη δικλίδα ασφαλείας για να μην παράγει η άσκηση της εκτελεστικής εξουσίας πελατειακή σχέση, όπως συμβαίνει σε μεγάλο βαθμό σήμερα. Ο κοινοβουλευτικός έλεγχος και η νομοθετική δραστηριότητα θα πρέπει να αποτελέσει στο μέγιστο βαθμό το αντικείμενο του αιρετού, δηλ. του εκλεκτού των πολιτών. Τη σημαντική αυτή αλλαγή θα συμπλήρωνε και η συνταγματική κατοχύρωση ενός σταθερού και λειτουργικού εκλογικού συστήματος, καθώς και η προσαρμογή του σε μικρές και αντιπροσωπευτικές περιφέρειες, ώστε να εκπροσωπούνται καλύτερα οι πολίτες αλλά και να ελέγχονται αμεσότερα οι αιρετοί. Παράλληλα θα πρέπει να θεσμοθετηθεί η συχνότερη διεξαγωγή των δημοψηφισμάτων, ακόμη και σε τοπικό επίπεδο. Τα δημοψηφίσματα διευρύνουν την κοινωνική ευθύνη, «εκτονώνουν» το λαϊκό αίσθημα και δρομολογούν τις πολιτικές εξελίξεις. Μία σημαντική μέριμνα της αναθεώρησης του Συντάγματος θα πρέπει να είναι ο άλλος πόλος της δημοκρατίας: η Δικαιοσύνη. Και συγκεκριμένα ο διαχωρισμός της από την εκτελεστική εξουσία αλλά και ο συνταγματικός καθορισμός της ταχύτητας απονομής της. Οι καθυστερήσεις από τις απαλλοτριώσεις μέχρι τις διοικητικές αποφάσεις έχει καταστεί ένας από τους σημαντικότερους λόγους για τους οποίους η ανάπτυξη στη χώρα καρκινοβατεί. Και βέβαια θα πρέπει να καταργηθεί μια καθαρά ελληνική πατέντα: η ευθύνη - ασυλία των υπουργών, οποία έχει εγκαθιδρύσει στην ελληνική κοινωνία το αίσθημα της ατιμωρησίας αυτών που άρχουν. Ο άλλος μεγάλος ασθενής του οργανωμένου κράτους μας, η Δημόσια Διοίκηση, θα πρέπει να συμπεριληφθεί στις συνταγματικές αλλαγές, με την υποχρέωση για διαρκή αξιολόγηση των στελεχών της μέσω μιας ανεξάρτητης αρχής τύπου ΑΣΕΠ. Είναι σε όλους μας προφανές ότι ο δημόσιος λειτουργός πρέπει να ελέγχεται και να είναι αποτελεσματικός. Ενα νέο αναθεωρημένο Σύνταγμα θα πρέπει, τέλος, να κατοχυρώνει τη διοικητική αποκέντρωση. Το κυρίαρχο πολιτικό προσωπικό φρόντισε να υπονομεύει κάθε προσπάθεια για αποκέντρωση εξουσιών και κεφαλαίων. Είναι μια θεσμική αλλαγή που αποτελεί ίσως το μόνο τρόπο για να τερματιστεί το τόσο έντονα πρωθυπουργοκεντρικό κράτος που διορίζει από υπουργούς μέχρι διευθυντές σε νοσοκομεία και διοικήσεις γυμναστηρίων! Με το δεδομένο όμως ότι η αναθεώρηση απαιτεί πλειοψηφία 181 βουλευτών, την οποία δεν διαθέτει η κυβερνητική σύμπραξη, αντιλαμβανόμαστε ότι οι όποιες αλλαγές θα είναι αποτέλεσμα ευρύτερης συμφωνίας. Γεγονός το οποίο προϋποθέτει πολιτική κουλτούρα που δυστυχώς είναι άγνωστη στη χώρα. Ας ελπίσουμε λοιπόν ότι αυτοί που έχουν την τεράστια ευθύνη του χειρισμού των προβλημάτων της χώρας μας, δε θα επικαλούνται μόνο το ακροτελεύτιο άρθρο του Συντάγματος για την ευσυνειδησία και πατριωτισμό των πολιτών, αλλά θα συμφωνήσουν πρώτα οι ίδιοι για την προοπτική και ευημερία του λαού μας. ΠΗΓΗ www.agelioforos.gr