Άρθρα

Το άρθρο μου στον κυριακάτικο Αγγελιοφόρο (5/5/2013) Πριν από λίγες μέρες, ένα μαγικό τρίγωνο έδρασε με ένα μοναδικά δημιουργικό τρόπο στην πόλη μας καταφέροντας να καθαρίσει -και να ανακτήσει- ένα σημαντικό τμήμα της πόλης από κακής ποιότητας γκράφιτι (μουτζούρες δηλαδή που καλύπτουν μνημεία, γλυπτά ή κτίρια σημαντικής αρχιτεκτονικής αξίας). Μαζί δήμος, επιχειρηματική κοινότητα (μέσω της Πολιτιστικής Εταιρίας Επιχειρηματιών Βορείου Ελλάδος) και δημότες - εθελοντές, καταφέραμε να αλλάξουμε την εικόνα μιας βανδαλισμένης πόλης σ΄ ένα από τα πιο πολυσύχναστα σημεία της. Φυσικά, η πόλη δεν αλλάζει από τη μια στιγμή στην άλλη και με μεμονωμένες πρωτοβουλίες. Χρειάζονται πολλές ακόμη ανάλογες ιδέες και δράσεις, και μάλιστα σε μεγαλύτερη κλίμακα, με καθοδήγηση είτε από την τοπική αυτοδιοίκηση είτε από την κεντρική κυβέρνηση. Ας δούμε ενδεικτικά το παράδειγμα του «RethinkAthens» με χρηματοδότηση του ιδρύματος Ωνάση ή το Κέντρο Πολιτισμού στο Δέλτα Φαλήρου με χρηματοδότηση του ιδρύματος «Στ. Νιάρχος». Δυστυχώς, το μοντέλο ανάπτυξης των προηγούμενων δεκαετιών με το σύστημα της αντιπαροχής μπετονοποίησε την πόλη. Μόλις τρία τετραγωνικά μέτρα πρασίνου αναλογούν σε κάθε κάτοικό της όταν δέκα είναι το ελάχιστο ανεκτό επίπεδο. Το γκρίζο περιβάλλον σε συνδυασμό με την οικονομική κρίση ευνοεί το βανδαλισμό και την ακαλαίσθητη συμπεριφορά στο δημόσιο χώρο, επιτείνοντας έτσι τη γενικότερη κακή διάθεση που επικρατεί. Ωστόσο, φανταστείτε πόσο θα μπορούσαν να βελτιωθούν τα πράγματα εάν σημαντικές κρατικές ή ιδιωτικές ιδιοκτησίες (όπως π.χ. η ΥΦΑΝΕΤ και το Αλλατίνι) αποδίδονταν σε δημόσια χρήση με ανάπλασή τους ως χώρων πρασίνου και πολιτισμού. Εάν, με τους ίδιους όρους, το κράτος και η τοπική κοινωνία αξιοποιούσε τα πρώην στρατόπεδα που βρίσκονται μέσα στον αστικό ιστό. Και φυσικά εάν οι πολίτες ανταπέδιδαν αυτήν την εμπιστοσύνη φροντίζοντας ώστε ο δημόσιος χώρος να μην αποτελεί αντικείμενο αδιαφορίας ή καταστροφής. Πεδίο δόξης λαμπρόν, λοιπόν, για νέες «χρυσές συνέργειες» ανοίγεται για τη ΔΕΘ που κατά τη γνώμη μου (και ευτυχώς πλέον και πολλών φορέων της πόλης) πρέπει να παραμείνει στην υφιστάμενη θέση της συρρικνούμενη, με παράλληλη δημιουργία ενός μητροπολιτικού πάρκου που θα διαθέτει τις απαραίτητες υποδομές και θα ευνοεί τις πολιτιστικές αλλά και επιχειρηματικές δράσεις. Αυτή είναι μια ρεαλιστική και βιώσιμη πρόταση που μπορεί να ολοκληρωθεί, στις αντίξοες συνθήκες που βιώνει η χώρα, μόνο με τη λειτουργία μιας σύμπραξης δημόσιου και ιδιωτικού τομέα. Με γνώμονα πάντα την τελική ωφέλεια για τον πολίτη και αναβαθμίζοντας τελικά σε μεγάλο βαθμό την ποιότητα ζωής του. Η διεθνής εμπειρία πόλεων που αντιμετωπίζουν ανάλογα ζητήματα με τη Θεσσαλονίκη δείχνει ότι οι αλλαγές μπορούν να επιτευχθούν στην εποχή της γενικευμένης κρίσης μέσα από συμμαχίες φορέων του Δημοσίου και με τη σύμπραξη δημόσιου - ιδιωτικού τομέα. Προϋπόθεση όμως για τη στήριξη τέτοιων πολιτικών είναι η αποδοχή και συμμετοχή των πολιτών και των τοπικών κινημάτων. Τελικά το σύνθημα «μόνο όλοι μαζί, διοίκηση και πολίτες, μπορούμε να αλλάξουμε την πόλη προς το καλύτερο» αποδεικνύεται στις μέρες μας η συνταγή της επιτυχίας. Βήμα βήμα, ξεκινώντας από τα μικρά και εφαρμόσιμα, αξιοποιώντας όλες τις δυνάμεις κοινωνίας και οικονομίας ανακτούμε το χαμένο δημόσιο χώρο. Κι έτσι βελτιώνουμε την ποιότητα της καθημερινότητας και πετυχαίνουμε την ανάπτυξη. Υ.Γ. «Την άνοιξη αν δεν τη βρεις, τη φτιάχνεις», έγραψε ο Οδυσσέας Ελύτης. Καλό Πάσχα σε όλους!