Το παράδειγμα του Σικάγο

Το άρθρο μου στον κυριακάτικο Αγγελιοφόρο (12/5/2013) Σύμφωνα με πρόσφατη έρευνα, ποσοστό περίπου 9% των Θεσσαλονικέων κατατάσσει την έλλειψη πρασίνου ως ένα από τα σημαντικότερα προβλήματα της πόλης. Μπορεί να είναι λίγοι (σε σχέση με αυτούς που διαμαρτύρονται για την καθαριότητα ή την ανεργία), ωστόσο έχουν πολλούς και ουσιαστικούς λόγους να θεωρούν σημαντικό ζήτημα το αστικό περιβάλλον για την ποιότητα ζωής στην πόλη. Το παράδειγμα της πόλης του Σικάγου αποδεικνύει του λόγου το αληθές. Σε έρευνα που πραγματοποιήθηκε από τον οργανισμό κοινωνικής πρόνοιας της αμερικανικής μεγαλούπολης ανάμεσα σε 98 κτιριακά συγκροτήματα κατά τη διάρκεια 2 ετών, διαπιστώθηκε ότι τα συγκροτήματα εκείνα που περιβάλλονται από χώρους πρασίνου είναι σε σημαντικό βαθμό ασφαλέστερα και παρατηρήθηκε σε αυτά χαμηλότερη εγκληματικότητα έως και 52%. Η έρευνα απέδειξε ότι όσο πιο πράσινος είναι ο περιβάλλων χώρος, τόσο λιγότερα είναι τα περιστατικά εγκληματικότητας κατά των κατοίκων και της περιουσίας τους. Είναι εύκολο να αντιληφθεί κανείς ότι η αστική βλάστηση βελτιώνει σημαντικά την ποιότητα του αέρα της πόλης· ή ότι επιδρά θετικά στο μικροκλίμα, δημιουργώντας παράλληλα ενεργειακά οφέλη· ή ότι η εικόνα μιας φιλικής πόλης που σέβεται το περιβάλλον την κάνει πιο ελκυστική σε τουρίστες και επενδυτές. Ομως, θα πρέπει να συνειδητοποιήσουμε ότι, όταν οι γείτονες συναντώνται στους χώρους αστικού πρασίνου και συνεργάζονται για την επίτευξη κοινών στόχων, όπως είναι π.χ. η συντήρηση ενός πάρκου, ή διεκδικούν μαζί και αποτελεσματικότερα περισσότερο και καλύτερο δημόσιο χώρο ή εμπιστεύονται ο ένας τον άλλον και είναι έτοιμοι να παρέμβουν, όταν υπάρξει πρόβλημα, ενισχύεται το «κοινωνικό κεφάλαιο». Σε μια εποχή που το 80% του ευρωπαϊκού πληθυσμού συγκεντρώνεται στα αστικά κέντρα, οι πράσινοι χώροι είναι από τις πολύ λίγες δωρεάν και γενικά προσβάσιμες παροχές των πόλεων που είναι διαθέσιμες σε κάθε πολίτη ανεξάρτητα από την κοινωνική και οικονομική του κατάσταση. Αυτό αποκτά επιπλέον αξία στην εποχή της κρίσης, αφού τέτοιοι χώροι επιτρέπουν σε χαμηλού εισοδήματος κοινωνικές ομάδες να συμμετέχουν σε δραστηριότητες αναψυχής χωρίς να χρειάζεται να ξοδεύουν χρήματα, βοηθώντας ακόμη και στην ένταξη περιθωριοποιημένων ομάδων στον κοινωνικό ιστό και προωθώντας τελικά την κοινωνική συνοχή σε μια πόλη. Αυτά τα στοιχεία θεμελιώνουν τη νέα αντίληψη περί αστικής οικολογίας, η οποία δεν μπορεί πια να αποτελεί ένα απλό σύνθημα, μια φιλολογική συζήτηση ή ένα ιδεολογικό προκάλυμμα. Αντιθέτως, αυτά τα στοιχεία υπογραμμίζουν τη σημασία π.χ. του στόχου για δημιουργία Μητροπολιτικού Πάρκου στο χώρο της ΔΕΘ (αντίστοιχου του Central Park της Νέας Υόρκης, του Hyde Park του Λονδίνου ή ακόμη και του Εθνικού Κήπου της Αθήνας, που αποτελούν αστικές οάσεις αλλά και τουριστικά αξιοθέατα). Αναδεικνύουν την αξία των προσπαθειών διοίκησης - εθελοντών - επιχειρηματιών - φορέων του δήμου μας (με δράσεις όπως δενδροφυτεύσεις, καθαρισμοί, δικτυώσεις πράσινων πόλεων και ευρωπαϊκές συνεργασίες), που κορυφώνονται με τη μεγάλη ετήσια πράσινη γιορτή της πόλης για το περιβάλλον (greenparty.gr). Τέλος, είναι αυτά τα στοιχεία που δίνουν άλλη διάσταση, σημασία και δυναμική στη συμμετοχή όλο και περισσότερων πολιτών στην προσπάθεια να κάνουμε την πόλη μας πιο ελκυστική για κατοίκους και επισκέπτες. ΠΡΩΤΗ ΔΗΜΟΣΙΕΥΣΗ www.agelioforos.gr





