Άρθρα

Το άρθρο μου στον Αγγελιοφόρο της Κυριακής (10/11/2013) Πριν από περίπου 10 χρόνια βρέθηκα, με μια πολύ πρωινή πτήση (που κάποτε εξυπηρετούσε την πόλη μας μέσω Ζυρίχης), Φεβρουάριο μήνα, 9 το πρωί μιας Κυριακής, στη Βαρκελώνη. Ξεκίνησα μια νωχελική βόλτα σ' αυτήν την υπέροχη μεσογειακή πόλη. Περνώντας η ώρα, έβλεπα με κατάπληξη το κέντρο να κατακλύζεται από κόσμο. Ο λόγος; Ηταν η πρώτη Κυριακή των εκπτώσεων και η αγορά ήταν ανοιχτή. Μέχρι το βράδυ! Η κίνηση και η διάθεση του κόσμου ήταν αντίστοιχες των χριστουγεννιάτικων ημερών στην πόλη, που κάποια στιγμή -περί το 1990- αποφάσισε και πέτυχε να αλλάξει οριστικά τη μοίρα της. Γυρνώντας, ενθουσιασμένος από την εμπειρία, μετέφερα την ιδέα αυτή σε γνωστούς εμπόρους και αυτοδιοικητικούς. Οι περισσότεροι την υποδέχονταν με απορία, οι υπόλοιποι με αδιαφορία. Η Θεσσαλονίκη και η Ελλάδα του 2000 δεν ήταν ώριμες να δεχτούν τέτοιες... πετυχημένες ιδέες! Αρκετά χρόνια μετά, και αφού τόσα και τόσα έγιναν στην οικονομία και στην κοινωνία μας, φτάσαμε στην προηγούμενη Κυριακή. Τα καταστήματα άνοιξαν για πρώτη φορά. Σχεδόν με το ζόρι! Ομως οι συμπολίτες μας αλλά και επισκέπτες από όμορους νομούς -εν είδει εσωτερικού τουρισμού- ή από το εξωτερικό λόγω του Φεστιβάλ Κινηματογράφου πλημμύρισαν τους δρόμους και την αγορά. Ευνόησαν και οι προεκπτώσεις και, παρά την οικονομική κρίση, ο κόσμος κατανάλωσε και η αγορά κινήθηκε. Η ατμόσφαιρα ήταν γιορτινή, η διάθεση ανεβασμένη. Λίγο μελαγχολικά σκέφτηκα ότι, αν το μέτρο αυτό είχε εφαρμοστεί τότε που το είχα προτείνει (στα χρόνια των «κρασιών και λουλουδιών»), προφανώς το αποτέλεσμα θα ήταν πολλαπλάσιο. Ομως δίπλα στους επαγγελματίες κι εργαζομένους που αξιοποίησαν την «Κυριακή με ανοιχτά μαγαζιά», υπήρξαν και οι επαγγελματίες του «Ποτέ την Κυριακή», οι οποίοι, για μία ακόμη φορά, επιδόθηκαν σε μπλόκα και πορείες στη λογική «να μην αλλάξει τίποτε». Ακόμη και ο εμπορικός κόσμος της Θεσσαλονίκης, που θα έπρεπε να επιδιώκει το άνοιγμα, τήρησε αρχικά αρνητική στάση. Τη Δευτέρα, βέβαια, όλοι χαμογελούσαν! Ενα τέτοιο μέτρο έχει προφανώς νόημα για τις μεγάλες πόλεις και για τις περιοχές τουριστικού ενδιαφέροντος, ίσως όχι για όλη την Ελλάδα. Επίσης, είναι αυτονόητο ότι πρέπει να προστατεύονται τα δικαιώματα των εργαζομένων. Ούτε θα πρέπει να περιμένουμε ανάκαμψη της οικονομίας μόνο μέσω τέτοιων προσπαθειών. Εχω, όμως, πάντα την απορία γιατί αυτοί που θα έπρεπε να προτείνουν τέτοιες πρωτοβουλίες είναι αυτοί που -κατά κανόνα- αντιδρούν. Δεν αντιλαμβανόμαστε ότι στην εποχή της κρίσης πρέπει να προτείνουμε έξυπνες, φρέσκες κι αποτελεσματικές ιδέες; Γιατί διαφορετικά η λογική του «σήμερα εμείς και αύριο εσείς» (εννοώντας προφανώς την ανεργία και την ανέχεια) θα καταλήξει νομοτελειακά στο «μεθαύριο όλοι»! Τι είναι, τελικά, αυτό που ευθύνεται για το χαμένο κοσμοπολιτισμό της Θεσσαλονίκης, εκείνον που κάποτε την έκανε εξωστρεφή, καινοτόμα, πρωτοπόρα; Τι είναι εκείνο που δυσκολεύει σήμερα τη λήψη αποφάσεων καθοριστικών για την πόλη; Ποιοι αντιδρούν στην προσπάθεια που κάποιοι κάνουμε να είναι ανοιχτά τα μαγαζιά Σάββατο απόγευμα, οι μουσειακοί χώροι περισσότερες ώρες, να έχουμε περισσότερες πτήσεις από και προς το αεροδρόμιό μας, να γίνονται διοργανώσεις, αθλητικές και πολιτιστικές, που προβάλλουν και προσελκύουν τουρισμό, που φέρνουν ανάπτυξη; Καμιά αλλαγή, μεγάλη ή μικρή, δεν έγινε χωρίς αντιδράσεις. Πάντα θα υπάρχουν αυτοί που βλέπουν μακριά κι εκείνοι που κοιτούν ίσαμε το βηματισμό τους. Οι μεγάλες πόλεις, όμως, δε χτίζονται με μερεμέτια. Ούτε οι κρίσεις περνούν με παλιές κακές συνταγές. Το ετερόκλητο σύστημα «παλαιάς κοπής» που θέλει να αποτρέψει το καινούργιο, το αυτονόητο, το ελπιδοφόρο θα μείνει για πάντα απομονωμένο στα ανύπαρκτα πλέον τείχη προστασίας. Απαιτούνται έξυπνες προτάσεις, σημαντικές αποφάσεις που αλλάζουν την νοοτροπία και τη λειτουργία της πόλης και των πολιτών. Η περασμένη Κυριακή, πέρα από τις όμορφες εικόνες, μας άφησε και μια γεύση νίκης σ' αυτήν την προσπάθεια.