Άρθρα

Η παράδοση του έργου της Νέας Παραλίας, ένα έργο 25 περίπου εκατομμυρίων ευρώ, έφτασε να αποτελεί μια ιστορική στιγμή για τη Θεσσαλονίκη. Είναι άλλωστε το πρώτο μεγάλο έργο υποδομής που γίνεται στην πόλη, μετά από πολλές δεκαετίες. Ενδιαμέσως ζήσαμε και ζούμε τις οδυνηρές εμπειρίες της μη κατασκευής της υποθαλάσσιας και της εξωτερικής περιφερειακής αλλά και της ασθμαίνουσας κατασκευής των οδικών κόμβων, του μετρό και πολλών άλλων έργων.

 

Οι δύο μακροβιότεροι (ίσως και παραγωγικότεροι), υπουργοί δημοσίων έργων στη μεταπολίτευση, προερχόμενοι από διαφορετικές παρατάξεις, χαρακτήρισαν με τα ίδια ακριβώς απαξιωτικά λόγια σε διαφορετικές χρονικές στιγμές την έλλειψη σύμπνοιας των φορέων της πόλης μας στο σχεδιασμό και υλοποίηση έργων υποδομής: «Εσείς εδώ στη Θεσσαλονίκη δε θα συμφωνήσετε ποτέ ποια έργα θέλετε να γίνουν. Κάθε 6 μήνες αμφισβητείτε την αναγκαιότητά τους και τα αναθεωρείτε!».

 

Και γιατί άραγε συμβαίνει αυτό; Η χάραξη πολιτικής στην πόλη μας αλλά και ο σχεδιασμός και η υλοποίηση έργων υποδομών αποτελεί προσωπική ατζέντα του κάθε «φύλαρχου» της πόλης. Γιατί μάλλον έτσι πρέπει να περιγράψουμε όλους αυτούς που έχουν –κατά κανόνα πρόσκαιρα- την ευθύνη χάραξης πολιτικής αλλά και τη δυνατότητα προβολής θέσεων και ποδηγέτησης των εξελίξεων.

 

Ο κάθε εκλεγμένος, πρόσωπο ή παράταξη σε πολιτικό, αυτοδιοικητικό, ή συντεχνιακό επίπεδο, καθώς και ο ακαδημαϊκός ή ο κάθε διορισμένος σε ανώτατη διοικητική θέση προβάλλει ιδέες και προτάσεις αποσπασματικά με βάση προσωπικά πιστεύω και προτιμήσεις. Είτε έχοντας κάποιου είδους ιδιοτέλεια, είτε φιλοδοξώντας να... γράψει ιστορία! Για να έρθει ο επόμενος και να προτείνει κάτι διαφορετικό. Για τις περισσότερες προτάσεις βέβαια αργά ή γρήγορα έρχεται η αποκάλυψη της αδυναμίας υλοποίησης και η αποδόμησή τους. Και τελικά κληροδοτείται μόνο ταλαιπωρία για τον κόσμο και οπισθοδρόμηση στην πόλη.

 

Στα ράφια υπηρεσιών και φορέων υπάρχουν αμέτρητες μελέτες (σε πρώιμο στάδιο) για τις οποίες ξοδεύτηκαν χρόνος και χρήματα. Η διαδικασία διαβούλευσης που είναι τόσο χρήσιμη στη διαδικασία ωρίμανσης ενός έργου φοβάμαι ότι στην πόλη μας αποτελεί αυτοσκοπό και τρόπο –πρόσκαιρης- επικυριαρχίας προσώπων και ιδεολογιών (ή μάλλον ιδεοληψιών;). Οι συσκέψεις, κι εξαγγελίες αποτελούν το διαρκή κανόνα. Οι πολίτες αρχικά συνεπαίρνονται από τις προτάσεις, για να αποπροσανατολισθούν γρήγορα από τις εναλλαγές του προσανατολισμού και να απογοητευθούν πιστεύοντας ότι «σ’ αυτήν την πόλη τελικά δε θα γίνει τίποτα». Και να σκεφθούμε ότι η Θεσσαλονίκη υπήρξε ιστορικά μια πόλη όπου ανθούσε η έμπνευση, ο κοσμοπολιτισμός και εφαρμόζονταν έξυπνες πρακτικές. Τί συμβαίνει τελικά τα τελευταία χρόνια και συνέχεια αυτοαναιρούμαστε;

 

Συνέχεια εμφανίζονται  ως πρωταγωνιστές οι κάθε λογής επαΐοντες προκαλώντας τοπικούς διχασμούς. Και είναι πολλά τα παραδείγματα: η υποθαλάσσια αρτηρία, η πλατεία Διοικητηρίου, η επέκταση της παλιάς παραλίας, η αξιοποίηση στρατοπέδων, η απομάκρυνση και μεταστέγαση της ΔΕΘ, η πεζοδρόμηση κεντρικών οδών, η διαχείριση των αρχαίων ευρημάτων (όπου και αν βρίσκονται). Τραμ αντί μετρό, παρκαρισμένα αυτοκίνητα αντί πεζόδρομων, εσωστρέφεια αντί για κοσμοπολιτισμό.

 

Όλοι διαμαρτύρονται για έλλειψη πόρων, πολλοί για «αθηνοβαρή» τρόπο λήψης αποφάσεων. Πόσοι όμως παραδεχόμαστε την έλλειψη κάποιου συγκεκριμένου στόχου και τη σαφή μας βούληση ως πολίτες και αξιωματούχοι για ένα σαφές πλάνο ανάπτυξης και εκσυγχρονισμού της πόλης; Η αλήθεια είναι ότι οι Θεσσαλονικείς ανέκαθεν διακατεχόμαστε από το σύνδρομο του δεύτερου. Μετά την Πέλλα, μετά την Κωνσταντινούπολη, μετά την Αθήνα. Ας το πάρουμε λοιπόν απόφαση ότι μάλλον έτσι θα πορευτούμε. Όμως και ο δεύτερος μπορεί να παίζει καλή μπάλα και να σταδιοδρομεί στην Ευρώπη. Ενώ ο τρίτος και ο τέταρτος είναι μόνο για το τοπικό πρωτάθλημα, αφήστε που χωρίς στόχους κινδυνεύεις και για υποβιβασμό!

 

Ήρθε, νομίζω, η στιγμή όπου οφείλουμε ως ενεργοί πολίτες να επιδείξουμε ωριμότητα σε όσο το δυνατόν πιο υψηλό επίπεδο κοινωνικής, πολιτικής συναίνεσης και να προχωρήσουμε με βάση μια ατζέντα για το πώς θέλουμε την πόλη μας σε βασικούς τομείς. Μια ατζέντα με συγκεκριμένο ορίζοντα και στόχους, στην οποία θα ρίξουμε όλο μας το βάρος και την προσοχή, πέρα από προσωπικές ιδιοτέλειες, ώστε να λυθούν θέματα που παραμένουν σε εκκρεμότητα επί δεκαετίες.

 

Μια ατζέντα που θα απαντάει σε ερωτήματα όπως τι είδους ανάπτυξη, ποιες υποδομές θέλουμε, σε τι αστικό περιβάλλον προτιμούμε να ζούμε, ποιο πρόσωπο και ποια ταυτότητα αρμόζει στην πόλη μας για να λογίζεται κι αυτή μεταξύ των ευρωπαϊκών προτύπων μας. Να φροντίσουμε για την ωρίμανση, δηλαδή την μελετητική προετοιμασία, την κοινωνική διαβούλευση, την εξασφάλιση χρηματοδότησης και τη γρήγορη υλοποίησή τους των έργων που θα βελτιώσουν την εικόνα και την καθημερινότητα μας.

 

 

Ορίστε λοιπόν μια χρήσιμη και σε μεγάλο βαθμό υλοποιήσιμη ατζέντα για να επιλέξουμε και να τρέξουμε:

 

- Η ολοκλήρωση της βασικής γραμμής του μετρό με την επέκταση προς Καλαμαριά και η άμεση ωρίμανση της επέκτασης προς αεροδρόμιο και προς τα δυτικά

- Η αναβάθμιση του αεροδρομίου «Μακεδονία» ώστε να μπορεί να υποδέχεται περισσότερες πτήσεις και επισκέπτες

- Η λειτουργία της παράκτιας συγκοινωνίας

- Η ανάπτυξη λειτουργικού δικτύου ποδηλατοδρόμων που θα ενσωματώνει πραγματικά το ποδήλατο στη ζωή της πόλης

- Η υλοποίηση ενός ολοκληρωμένου σχεδίου πεζοδρομήσεων και πάρκινγκ στο ιστορικό κέντρο και σε γειτονιές της πόλης

- Η δημιουργία του μητροπολιτικού πάρκου που θα συνδέει την καινούρια νέα παραλία με το σημερινό χώρο της ΔΕΘ και τους χώρους του ΑΠΘ με παράλληλη τη...

συρρίκνωση της ΔΕΘ σε τμήμα του χώρου που βρίσκεται με τη δημιουργία ενός εκθεσιακού κέντρου διεθνών προδιαγραφών

- Ο διπλασιασμός και η ενίσχυση του περιαστικού δάσους του Σέιχ Σου

- Η αναζωογόνηση του Θερμαϊκού

- Η συνεργασία για την αναβάθμιση των αθλητικών ομάδων της πόλης με σύγχρονες υποδομές που θα πρωταγωνιστούν σε ελληνικό και διεθνές επίπεδο

- Η ανάπτυξη αθλητικού τουρισμού, με διοργανώσεις μαζικού αθλητισμού (όπως έχουμε ήδη ξεκινήσει να κάνουμε με τους μαραθώνιους δρόμους) ή με κατ’ ανάθεση διεθνείς αθλητικές διοργανώσεις (όπως το παγκόσμιο πρωτάθλημα παράκτιας κωπηλασίας)

- Η ανάπτυξη του θρησκευτικού τουρισμού, σε μια πόλη που είναι σημαντική τόσο για τους Ορθόδοξους Χριστιανούς, λόγω της μοναδικής βυζαντινής παράδοσης, όσο και για τους Εβραίους και το Ισλάμ, λόγω της ιστορικής παρουσίας αντίστοιχων πληθυσμών

- Η δημιουργία ενός καλοκαιρινού πολιτιστικού Φεστιβάλ διεθνούς εμβέλειας με εκδηλώσεις που θα μαγνητίζουν κόσμο όχι μόνο από τη Θεσσαλονίκη, αλλά από τη Βόρεια Ελλάδα και τα Βαλκάνια, ανάλογο του Φεστιβάλ Αθηνών, με τη συγχώνευση των υφιστάμενων μικρών φεστιβάλ και διοργανώσεων

- Η ανάληψη μιας μεγάλης διεθνούς διοργάνωσης μαζικού χαρακτήρα (π.χ. EXPO, Horticultural EXPO) που θα φέρει στην πόλη επισκέπτες από το εξωτερικό για να γνωρίσουν το νέο πρόσωπο της Θεσσαλονίκης

 

Για να τα πετύχουμε όμως όλα ή κάποια από αυτά, είναι εξαιρετικά σημαντικό να έχουμε έναν ορίζοντα, ένα σύνθημα, που θα εμπνεύσει τους πολίτες, μία καθοδηγητήρια οραματική κατάσταση: «Θεσσαλονίκη 2020», πώς θα θέλαμε την πόλη μας το ’20.

 

Μια τέτοια ατζέντα, θεωρώ ότι θα γεννήσει μια ευρεία συμμαχία δημιουργικών δυνάμεων για τη Θεσσαλονίκη. Μια συμμαχία που θα εργαστεί ώστε να αρχίσει επιτέλους η πόλη μας να χαίρει εκτίμησης στην Ελλάδα και το εξωτερικό και να δέχεται επενδύσεις.

 

Μια συμμαχία που θα λειτουργήσει πλέον χωρίς παλιοκαιρίστικες ιδεοληψίες, χωρίς την ενοχοποίηση του επιχειρείν. Με εξασφάλιση αλλά και απορρόφηση ευρωπαϊκών κονδυλίων. Με οριζόντιες συνεργασίες, με συστράτευση για ένα στρατηγικό στόχο. Με το αξιόπιστο και το αξιοκρατικό κόντρα στην πελατειακή αντίληψη.

 

Μπορούμε να τα καταφέρουμε μέσα σ’ αυτό το περιβάλλον γενικής κρίσης. Ας μην ξεχνάμε ότι οι πιο δύσκολες περίοδοι γέννησαν και τα πιο όμορφα πράγματα. Ας μη βρούμε, λοιπόν άλλη μια ευκαιρία για τη μετατόπιση στο απροσδιόριστο μέλλον των έργων υποδομής και εκσυγχρονισμού της πόλης. Γιατί η ιστορία δε σταμάτησε στο χθες, γράφεται και σήμερα, με τα έργα που εμείς θα σχεδιάσουμε και θα ολοκληρώσουμε για τις επερχόμενες γενεές. Αυτή είναι η στάση που υπεύθυνα πρέπει τώρα να κρατήσουμε. Οι υπόλοιποι ας ζήσουν με τα μεγαλεία και τις χαμένες ευκαιρίες του παρελθόντος.