Άρθρα

Άρθρο μου δημοσιευμένο στην εφημερίδα "Δήμων Δρώμενα" (Δεκέμβριος 2013) Η αποτέφρωση των νεκρών αποτελεί παγκόσμια και διαχρονικά τον πιο συνηθισμένο τρόπο διαχείρισης των νεκρών. Σύμφωνα με τον Όμηρο όσο πιο ήρωας υπήρξε κάποιος εν ζωή τόσο πιο μεγάλη ήταν και η πυρά που άναβαν. Άλλωστε στην Αρχαία Ελλάδα η αποτέφρωση των νεκρών αποτελούσε κοινή πρακτική. Στις πολυπληθέστερες θρησκείες του κόσμου (Βουδισμό, Ινδουισμό Ταοϊσμό) αποτελεί τον βασικό τρόπο διαχείρισης των νεκρών και η αποτέφρωση γίνεται σε αποτεφρωτήρια που ανήκουν στους Ναούς. Όλα τα Χριστιανικά θρησκευτικά Δόγματα αποδέχονται τη μέθοδο της διάθεσης των νεκρών δια της αποτέφρωσης. Οι Διαμαρτυρόμενοι, οι Καθολικοί, όλες οι Ορθόδοξες εκκλησίες του εξωτερικού, όλες οι Ελληνόφωνες Ορθόδοξες Εκκλησίες και Ιερείς του εξωτερικού στην Ευρώπη, Αμερική, Αυστραλία, Καναδά, παρέχουν την εξόδιο ακολουθία σ’ αυτούς που επιλέγουν την αποτέφρωση. Στους νεότερους χρόνους στην Ευρώπη Βόρεια και Νότιο Αμερική, την Αφρική και την Αυστραλία το θέμα της αποτέφρωσης των νεκρών ανακινήθηκε τον 19ο αιώνα. Το πρώτο αποτεφρωτήριο στην Αγγλία ολοκληρώθηκε το 1879, ενώ στις ΗΠΑ το 1876. Σήμερα στη Γαλλία το 30% επιλέγει την αποτέφρωση,  στη Γερμανία το 48%, ενώ στη Μεγάλη Βρετανία το 80%! Μία από τις προεκλογικές δεσμεύσεις της δημοτικής μας παράταξης στο Δήμο Θεσσαλονίκης ήταν η δημιουργία Κέντρου Αποτέφρωσης Νεκρών. Από την πρώτη στιγμή που αναλάβαμε τη διοίκηση του Δήμου Θεσσαλονίκης, κινηθήκαμε προς την υλοποίηση αυτής της δέσμευσης. Γνωρίζαμε ότι υπήρχαν διαφορετικές απόψεις, ωστόσο το αίτημα είχε ωριμάσει σε ένα μεγάλο μέρος της κοινωνίας. Από τη μια ο σχετικός νόμος είχε ήδη ψηφισθεί στη Βουλή το 2006, με εισηγητές τους Μ. Έβερτ, Ντ. Μπακογιάννη, Μ. Δαμανάκη και Φώτη Κουβέλη -ουσιαστικά δηλαδή με πλήρη κοινοβουλευτική ομοφωνία. Ενώ από την άλλη, με απόφαση του Μαΐου 2010, η Ιερά Σύνοδος της Εκκλησίας της Ελλάδος «δεν έχει αντίρρηση για την καύση των νεκρών για τους ετεροδόξους και ετεροθρήσκους». Επιπλέον ήμασταν απολύτως βέβαιοι για τα πλεονεκτήματα της δημιουργίας και της λειτουργίας του, καθώς απαλλάσσει τις οικογένειες των νεκρών από την υποχρεωτική εκταφή της σωρού των συγγενών τους σε 3-5 χρόνια μετά την ταφή και την τραγική και μακάβρια υποχρέωση των συγγενών στη θέα σε πολλές περιπτώσεις, μη αποσυνθεμένης σωρού. Απαλλάσσει επίσης την οικογένεια από τα έξοδα της κατασκευής και συντήρησης ενός τάφου για τρία χρόνια. Είναι πολύ οικονομικότερη της ταφής και προστατεύεται το περιβάλλον (γη και υδροφόρος ορίζοντας). Δεν είναι όμως μόνο αυτά. Το έργο διαθέτει οικονομικά και κοινωνικά πλεονεκτήματα, καθώς μειώνει τη διαρροή κεφαλαίων προς γειτονικές χώρες για την εξυπηρέτηση των ενδιαφερομένων. Σκεφτείτε ότι περίπου 500 οικογένειες μόνο από τη Θεσσαλονίκη καταφεύγουν κάθε χρόνο στη Σόφια για να αποτεφρώσουν τους οικείους τους, που έφυγαν από τη ζωή. Το Κέντρο Αποτέφρωσης Νεκρών χωροθετήθηκε εκτός ορίων σχεδίου πόλεως, μακριά από πηγές πόσιμου νερού, μεμονωμένες κατοικίες, νοσοκομεία ή κλινικές, στο χώρο των υφιστάμενων Κοιμητηρίων Αναστάσεως του Κυρίου. Πρόκειται για ένα έργο προϋπολογισμού περίπου 2,5 εκατ. ευρώ, με συμμετοχή ιδιωτικών κεφαλαίων, επομένως δεν θα επιβαρύνει τους Θεσσαλονικείς. Μετά την απόφαση που λήφθηκε από το Δημοτικό Συμβούλιο, τον Οκτώβριο του 2011, προχωρήσαμε σύντομα στην ολοκλήρωση τοπογραφικών σχεδίων, προμελέτης αρχιτεκτονικών, στατικών και ηλεκτρομηχανολογικών εγκαταστάσεων καθώς και ειδικής μελέτης περιβαλλοντικών επιπτώσεων. Όμως, παρόλο που η συγκεκριμένη έκταση, ανήκει στο δήμο Θεσσαλονίκης, ο νόμος προβλέπει ότι απαιτείται και η γνώμη του δήμου μέσα στα διοικητικά όρια του οποίου χωροθετείται, δηλαδή του δήμου Πυλαίας – Χορτιάτη. Καθώς και ότι πρέπει να συνταχθεί τοπικό πολεοδομικό σχέδιο για την περιοχή καθώς η περιοχή όπου βρίσκεται το υφιστάμενο κοιμητήριο δεν έχει τη «χρήση κοιμητηρίων»! Αυτά απαιτούνται από την ατέρμονη γραφειοκρατία προκειμένου να εκδοθεί η Κοινή Υπουργική Απόφαση των υπουργείων ΥΠΕΚΑ, Εσωτερικών και Υγείας, για τη χωροθέτηση και αδειοδότηση της κατασκευής του αποτεφρωτηρίου. Δυστυχώς, και τα δύο αιτήματα του Δήμου Θεσσαλονίκης μέχρι στιγμής βρήκαν αρνητική ανταπόκριση από τη διοίκηση του Δήμου Πυλαίας – Χορτιάτη. Εμείς από την πλευρά μας, κάναμε ό,τι καλύτερο μπορούσαμε και προχωρήσαμε τις πρόδρομες διαδικασίες με ταχύτητα. Γιατί πιστεύουμε ότι η κατασκευή και λειτουργία αποτεφρωτηρίου είναι πράξη πολιτισμού και εκσυγχρονισμού. Υποστηρίζει το ατομικό δικαίωμα της αυτοδιάθεσης, το οποίο κατοχυρώνεται και από την κείμενη νομοθεσία. Όμως φαίνεται ότι είναι ένα όχι και τόσο αυτονόητο δικαίωμα. Ελπίζω ότι κάποια στιγμή θα ξεπεράσουμε όλοι τις όποιες ιδεοληψίες και την άρνηση στην εξέλιξη. Το αίτημα είναι ώριμο στην κοινωνία, το όφελος είναι απόλυτα τεκμηριωμένο, όπως εξήγησα παραπάνω. Θα πρέπει λοιπόν κι εμείς ως πολιτικό προσωπικό και ως αυτοδιοίκηση να κάνουμε ένα βήμα μπροστά. Εξάλλου, η κατασκευή και λειτουργία του αποτεφρωτηρίου, δεν ακυρώνει την ελεύθερη βούληση του καθενός για τον τρόπο που θα επιλέξει να ταφεί -ως τελευταία εν ζωή πράξη- σύμφωνα με την πίστη και τις ιδέες του.