Άρθρα

Άρθρο του Κωνσταντίνου Ζέρβα στο έντυπο “2thepoint” για τα «Δημήτρια» και τη νέα γενιά πολιτισμού στη Θεσσαλονίκη. Πριν κάποιες δεκαετίες η Θεσσαλονίκη τέτοιες μέρες φορούσε τα γιορτινά της. Ξεκινούσε η ΔΕΘ, το φεστιβάλ τραγουδιού και κινηματογράφου, τα «Δημήτρια». Ο κόσμος συνωστιζόταν στο Παλαί ντε Σπορ, το θέατρο της Εταιρίας Μακεδονικών Σπουδών και το θέατρο Δάσους. Θαύμαζε γνωστά ονόματα από την Ελλάδα και τον κόσμο. Πρόβαλε την πολιτιστική κληρονομιά και την πρωτοπορία της. Γινόταν το πολιτιστικό κέντρο της χώρας. Τα χρόνια πέρασαν και κάποιοι θεσμοί παρήκμασαν και καταργήθηκαν, κάποιοι μεταλλάχθηκαν και επέζησαν ενώ άλλοι δημιουργήθηκαν για να προσφέρουν στην πόλη την πολιτιστική ταυτότητα που της αρμόζει σαν μία κοσμική κι εξωστρεφής μεγαλούπολη. Τα «Δημήτρια» όμως δίνουν το ραντεβού τους κάθε Σεπτέμβριο, για πάνω από 50 χρόνια. Αναρωτηθήκατε, όμως, τι σημαίνουν σήμερα τα «Δημήτρια» για τον κάτοικο και τον επισκέπτη της πόλης; Ας δούμε τους... αδυσώπητους αριθμούς: Ο αριθμός των θεατών τα τελευταία χρόνια μειώνεται διαρκώς. Το 2013 κόπηκαν 38.627 εισιτήρια, το 2014 36.260, το 2015 25.000 ενώ το 2016 μόνο 27.800. Όλα αυτά για ένα φεστιβάλ με πάνω από 50 εκδηλώσεις και σε μία πόλη με ένα εκατομμύριο μόνιμους κατοίκους και δεκάδες χιλιάδες φοιτητές. Τα «Δημήτρια» στοιχίζουν κάθε χρόνο στο Δήμο Θεσσαλονίκης περίπου μισό εκατομμύριο ευρώ ενώ τα έσοδα για το 2013 ήταν 19.448 ευρώ και πέρυσι μόλις 8.920 ευρώ. Κάθε εκδήλωση, δηλαδή, στοίχισε κατά μέσο όρο 10.000 ευρώ και έφερε 180 ευρώ έσοδα από 550 άτομα! Ο καλλιτεχνικός διευθυντής είναι ένα ακόμη ζητούμενο, καθώς κάθε χρόνο εναλλάσσονται πρόσωπα σε επιτροπές που δεν είναι σε θέση να σχεδιάσουν και να υλοποιήσουν μια συγκεκριμένη καλλιτεχνική ταυτότητα για τον θεσμό. Οι δε αποφάσεις λαμβάνονται λίγες εβδομάδες πριν την έναρξη και κοστίζουν περισσότερο, με απευθείας αναθέσεις για πολλές από τις ανάγκες του και προφανώς με αδυναμία επικοινωνίας εντός και εκτός των τειχών της πόλης. Η παρακμιακή κατάσταση στην οποία έχουν περιέλθει τα «Δημήτρια» αναγνωρίζεται από όλους. Ο δήμαρχος της πόλης δήλωσε πριν λίγες μέρες ότι «τα Δημήτρια ήταν γερασμένη εκδήλωση γιατί αφορούσε μόνο αυτούς τους οποίους συμμετείχαν και κάποιους θεατές» καταλήγοντας ότι «τα Δημήτρια πρέπει να είναι μια εκδήλωση που θα φέρει κόσμο στη Θεσσαλονίκη». Τη στιγμή που τα «Δημήτρια» παρακμάζουν, φεστιβάλ στην Ευρώπη και την Ελλάδα ανθίζουν με χιλιάδες συμμετοχές ετησίως: Στο Φεστιβάλ Τζαζ της Κοπεγχάγης διεξάγονται μέσα σε 10 ημέρες και σε πάνω από 100 χώρους 1.000 ξεχωριστές συναυλίες. Αντίστοιχα φεστιβάλ με τεράστια απήχηση κι αναγνωρισιμότητα είναι το EXIT Festival στο Νόβι Σαντ και το Fringe Festival στο Εδιμβούργο. Ο πολιτισμός σαφέστατα θα πρέπει να επιδοτείται καθώς δεν μπορεί να «βγάζει» τα λεφτά του. Θα πρέπει, όμως, να αφήνει και ένα σαφές καλλιτεχνικό αποτύπωμα. Να κάνει την πόλη ελκυστική και αναγνωρίσιμη τόσο για τους καλλιτέχνες όσο και για τους θεατές. Το κοινό της έχει το κριτήριο να ξεχωρίζει την ποιότητα να επιβραβεύει την καινοτομία. Δε χρειαζόμαστε μικρά τοπικά φεστιβάλ με πολλές συναυλίες και παραστάσεις. Με καλοκαιρινές και φθινοπωρινές «αρπαχτές». Θα πρέπει να υπάρξει ένας κεντρικός σχεδιασμός για τη διεξαγωγή ενός μεγάλου ενιαίου φεστιβάλ στα τέλη του καλοκαιριού με αρχές φθινοπώρου γύρω από το οποίο θα συνασπίζονται όλες οι πολιτιστικές προσπάθειες. Μία «πανστρατιά» των καλλιτεχνικών δυνάμεων της πόλης με στόχο να προσελκύσουμε νεανικό και μη ακροατήριο από την Ευρώπη και τα Βαλκάνια. Όσοι μεγαλώσαμε με το «Δημήτρια» θέλουμε να εξελιχθούν για να μην αποτελέσουν σύντομα μια ρομαντική ανάμνηση.

Έντυπο 2thepoint, Σεπτέμβριος 2017